De kern van het onderwijsproject van de hogeschool is het creëren van een plaats waar studenten en medewerkers, elk met hun talenten, samen aan de slag gaan. De relatie tussen studenten en docenten, tussen studenten onderling en tussen docenten onderling is de dragende grond van de uitbouw van de hogeschool als een onderwijs- en een kenniscentrum.
Als onderwijscentrum daagt de hogeschool studenten en cursisten uit tot levenslange competentieontwikkeling. De hogeschool creëert een stimulerende en uitdagende leeromgeving waarin, vertrekkend van verworven talentontwikkeling, wordt gestreefd naar een evenwicht tussen samenwerkend leren en zelfstandig leren. Digitaal ondersteunde leermiddelen worden, gericht en met een expliciete aandacht voor de doelmatigheid ervan in elke leercontext, ingezet.
Een einddoel van het onderwijs, in zowel professionele als academische opleidingen, is ook het aanleren van een houding van levenslang leren. Dat vooronderstelt dat elke student leert om vragen te stellen bij wat hij aangereikt krijgt of bij problemen waarvoor hij wordt geplaatst. Het betekent ook dat studenten probleemstellingen leren voorbereiden …
Als kenniscentrum investeert de hogeschool in het opbouwen, borgen en breed benutten van deskundigheid die bij de medewerkers aanwezig is en gericht verder wordt ontwikkeld niet alleen in samenspel met de verschillende werkvelden waartoe de hogeschool opleidt in basis- en nascholing, maar ook uitgedaagd door noden en ontwikkelingen in de samenleving. Het onderwijsgebeuren wordt verankerd in het kenniscentrum. Als kenniscentrum is de hogeschool een aanspreekpunt voor en een aanbieder van relevante nascholing en maatschappelijke dienstverlening in de regio.
Onderwijs op maat
De hogeschool wil elke gemotiveerde student de kans geven om zijn talenten te ontwikkelen. Een intensieve en persoonlijke begeleiding van studenten is daarom een basiskenmerk van de onderwijsorganisatie op KHBO. Elke student heeft recht op persoonlijke en individuele terugkoppeling over en feedback bij zijn leerprestaties. Studie- en trajectbegeleiders, maar ook leergesprekken, leerbegeleiding en supervisie… zijn instrumenten om studenten op maat van elke opleiding te ondersteunen. Hierbij wordt vooral ook aandacht besteed aan het ontwikkelen van studie- of academische vaardigheden. Een goede afstemming met de studentenvoorzieningen van de hogeschool waarborgt een sterke en professionele begeleiding.
Aandacht voor diversiteit wordt op de hogeschool zichtbaar in de studieloopbaanbegeleiding waarbij wordt ingespeeld op specifieke studentenprofielen. Dat geldt niet enkel voor de sterke verschillen tussen instromers uit het secundair onderwijs. Het is ook een maatschappelijke realiteit geworden dat nieuwe doelgroepen zich steeds vaker aanmelden in het hoger onderwijs: werkstudenten, herintreders op de arbeidsmarkt, doelgroepstudenten…
Er is een uitgewerkt beleid rond faciliteiten voor studenten met een functiebeperking of topsporters. Toch zal bij de toekenning van deze faciliteiten altijd bewaakt worden dat de beheersing van de beroepscompetenties die het afnemend werkveld verwacht, ook gehaald kunnen worden.
Studenten stromen echter ook in de basisopleidingen en de nascholingstrajecten in met heel verschillende leerwegen achter zich. De opleidingen op de hogeschool stellen zich flexibel op om in functie van de vooropleiding van studenten een aangepaste – versnelde of vertraagde – leerweg aan te bieden of het leertraject aan te passen in functie van reeds verworven competenties enerzijds en nog onvolkomen startcompetenties anderzijds. Opleidingen brengen via instapgesprekken, instaptoetsen (geen toelatingsproeven), vormen van peer-assisted learning het profiel van startende studenten in kaart en doen voorstellen om het te volgen leerpad daarop zo optimaal mogelijk af te stemmen.
Om realistische kansen op studiesucces en doorstroming te stimuleren streeft de hogeschool naar goede samenwerkingsverbanden met het secundair en het universitair onderwijs. Het afstemmen op elkaar van programma’s en verschillende leerwegen, eventueel via schakeltrajecten, een uitdagende leeromgeving en een studeerbaar curriculum moeten een optimale talentontwikkeling mogelijk maken. Daar staat KHBO immers voor: talent@work.
Communicatie en onderzoek als bouwstenen
Elke beroepssituatie vereist vandaag goede communicatievaardigheden. Rapporteren, overleggen, in team kunnen werken zijn essentiële vaardigheden die de arbeidsmarkt verwacht van elke gediplomeerde van het hoger onderwijs. Elke opleiding zal daarom, rekening houdend met het specifieke beroepsprofiel waartoe wordt opgeleid, werken aan competentievorming rond communicatie mondeling, schriftelijk en digitaal, in het Nederlands of in een vreemde taal.
Zowel in de professionele als in de academische opleidingen van de hogeschool staat het kunnen aanwenden van kennis in reële en concrete situaties centraal. In de professionele opleidingen ligt de klemtoon op het leren interpreteren en vertalen van nieuwe ontwikkelingen in het vakdomein naar de beroepspraktijk. In de academische opleidingen ligt de klemtoon meer op het ontwikkelen van nieuwe oplossingen voor en vernieuwende inzichten in probleemstellingen.
Communicatievaardigheden zijn essentieel omwille van de steeds groeiende uitdaging in de samenleving om problemen multidisciplinair of in een internationaal perspectief aan te pakken. De opleidingen van de hogeschool zetten er daarom ook bewust op in om onderling multidisciplinair samen te werken in onderwijs, onderzoek en maatschappelijke dienstverlening.
Tegelijk moeten elke student en docent zich bewust worden van de internationale context waarin onze samenleving zich ontwikkelt, welk beroep hij ook voor ogen heeft. Dit bewustzijn kan worden versterkt via uitwisselingsprogramma’s (mobiliteit van studenten en docenten), maar ook via onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten. Het is een uitdaging om deze internationale ontwikkelingen in het curriculum van elke opleiding zichtbaar te maken.
Van elke gediplomeerde van het hoger onderwijs wordt verwacht dat hij vertrouwd is met het belang van onderzoek in onze samenleving. Een onderzoekende houding is meer dan kritisch kunnen terugkijken en reflecteren op een gerealiseerde opdracht. Kritisch kunnen reflecteren op de eigen praktijk is een eerste stap in het ontwikkelen van een onderzoekende houding. Onderzoek gaat uiteindelijk altijd over relevante vraagstellingen die met erkende aanpakstrategieën worden doorgelicht of aangepakt en waarover wordt gerapporteerd zodat communicatie erover mogelijk wordt. Naargelang de opleiding zal de student bepaalde vormen van onderzoek zelf moeten kunnen uitvoeren of relevante onderzoeksvragen moeten kunnen herkennen en formuleren (leren door onderzoek). In andere gevallen zal hij in staat moeten zijn om onderzoeksgegevens te interpreteren en de relevantie ervan voor de eigen beroepspraktijk in te schatten (leren uit onderzoek).
In alle onderwijsactiviteiten van de hogeschool wordt aandacht besteed aan de resultaten van actueel en/of relevant onderzoek. Aangereikte kennis en vaardigheden worden nooit als vanzelfsprekend voorgesteld. In de academische opleidingen wordt het onderwijs expliciet ontwikkeld op basis van het eigen onderzoek van docenten en medewerkers. In het professioneel gericht onderwijs worden studenten gevoelig voor en vertrouwd met onderzoeksgegevens gemaakt. Er wordt daarbij ook ingegaan op de betekenis van onderzoek voor de beroepspraktijk en actief gezocht naar de vertaling van onderzoeksinzichten naar de beroepspraktijk. Daarom worden niet enkel masterprogramma’s afgesloten met een masterproef, maar ook alle initiële professionele bachelorprogramma’s met een bachelorproef.
Opbouw van de curricula in elke opleiding
De hogeschool kiest voor een onderwijsaanbod dat wordt opgebouwd in twee semesters per academiejaar. In elk semester wordt een aantal opleidingsonderdelen volledig afgewerkt. Soms worden opleidingsonderdelen opgebouwd uit logisch met elkaar samenhangende onderwijsleeractiviteiten. In elk geval wordt ernaar gestreefd om zoveel mogelijk voor elk opleidingsonderdeel, samengesteld of niet, te komen tot één globale evaluatie. Stages, praktijkcomponenten, leerbegeleiding en andere opleidingsonderdelen kunnen omwille van hun specifieke opbouw over twee semesters worden gespreid.
Competentiegericht onderwijs wil zeggen dat systematisch wordt gewerkt aan het geïntegreerde samenspel van kennis en vaardigheden (op cognitief, psychomotorisch en attitudinaal vlak), voortdurend afgetoetst aan de verwachtingen van het afnemend beroepenveld. Bij elk leertraject wordt zorgvuldig nagegaan of de noodzakelijke kennisbasis (feitenkennis en inzichten) is verworven alsook of de daarop gebaseerde vaardigheden (herhalend of creatief) worden beheerst. Rekening houdend met de opbouw van een leertraject wordt gestreefd naar een geïntegreerde, competentiegerichte evaluatie in zoveel mogelijk opleidingsonderdelen, niet louter in stages of praktijkcomponenten. De betrouwbaarheid en validiteit van de evaluatie wordt actief opgevolgd en gedocumenteerd. Zo wordt een verifieerbare basis gelegd voor het laten afstuderen van competente beroepsbeoefenaren.
