Doelstellingen van het KHBO-Spellenarchief

De laatste jaren duiken steeds meer nieuwe gezelschapsspellen op in de winkels. Deze vallen niet alleen op door hun aantrekkelijke vormgeving of thematische inkleding, maar zijn ook soms inhoudelijk erg uitdagend. Gezelschapsspellen zijn duidelijk véél meer geworden dan louter tijdverdrijf. Het ruime aanbod zorgt ervoor dat heel wat kinderen en jongeren thuis opnieuw in contact komen met de betere spellen.
Ook in de klas bieden spellen tal van interessante mogelijkheden. Jammer genoeg worden spellen maar al te vaak als ‘opvulactiviteit’ gebruikt voor dode momenten. Vooral aan het eind van de week of nog duidelijker net voor een vakantie, verschijnen spellen op de schoolbanken … Leuk en gemakkelijk maar hopelijk slechts het begin.

Het KHBO-Spellenarchief is een onderdeel van het Departement Lerarenopleiding van de Katholieke Hogeschool Brugge Oostende (KHBO) en houdt zich al sinds 2000 bezig met de integratie van spellen in de klas. Hun aandacht is daarbij vooral gericht op de basisschool. Er wordt niet alleen gezocht naar de meest interessante spellen voor elk van de verschillende doelgroepen of doelstellingen maar ook naar een zo ideaal of ruim mogelijke manier om ze ook daadwerkelijk in te zetten. De verzameling waaruit geput wordt, bevat reeds meer dan 10.000 verschillende titels. Over elk van deze spellen wordt zoveel mogelijk relevante informatie opgezocht en opgeslagen in een centrale database. De basisgegevens uit deze database zijn online toegankelijk. Daarvoor klik je door op ‘speldatabase’.

Dat een gezelschapsspel een uiterst geschikte maar delicate didactische werkvorm is, valt niet te betwijfelen. Het daagt kinderen uit en opent deuren. Denk maar aan: taalvaardigheid, wiskundig inzicht, socio-emotionele ontwikkeling, leren leren … Reden genoeg dus om spellen te integreren in het dagelijks klasgebeuren. De spellen worden onderzocht op hun bruikbaarheid in lessen op alle onderwijsniveaus. Onze studenten van de lerarenopleiding leren die spellen niet alleen integreren in hun lessen, ze leren ze ook aanpassen in functie van het stimuleren van specifieke leerprocessen.

In verschillende nascholingen – individueel of teamgericht – plaatst het Spellenarchief het didactisch gebruik van spellen in de schijnwerpers. Daarbij wordt de klemtoon vooral gelegd op de inhoudelijke relevantie en didactische inzetbaarheid. Deze nascholingen worden logistiek ondersteund door het Eekhoutcentrum.

Wilt u dit nascholingsaanbod leren kennen? Scholen in West-Vlaanderen ontvangen het aanbod jaarlijks samen met het aanbod van het Eekhoutcentrum of klik door op navorming.

Concreet:

1. Ontsluiten van het spellenbestand

• vervolledigen van het aanwezige bestand (meer dan 10.000 gezelschapsspellen, artikels, boeken e.a.)
• archiveren en bijhouden van de relevante gegevens van nieuwe en oudere spellen
• samenstellen van een uitgebreide database met heel veel relevante informatie voor vrije tijd en onderwijs
• informatieve website (meer dan 100.000 bezoekers!) die uitgebouwd wordt naar het onderwijs toe
• uitleenbestand: ter beschikking stellen van 2500 spellen aan studenten, docenten en contactscholen

= EEN UITGEBREID INFORMATIECENTRUM

2. Vorming en navorming

• nascholingen voor leerkrachten in basis- en secundair onderwijs; individuele en teamgerichte
• navormingen uit eigen programma of op maat samengesteld
• departementoverschrijdend: niet alleen lerarenopleiding, ook ergotherapie, logopedie, taaldocenten uit andere opleidingen e.a.
• hogeschooloverschrijdend: niet alleen KHBO!
• netoverschrijdend: zowel actief in vrij als in gemeenschapsonderwijs (o.a. West-Vlaamse Hogeschool)
• in samenwerking met andere diensten zoals VOCB, DPB, Nascholing Brussel e.a.

= EEN ACTIEF DOE- EN LEERCENTRUM

3. Wetenschappelijk onderzoek

• actieonderzoek (door studenten en lectoren) d.m.v. reflecterend ervaringsleren
• begeleiden van eindwerken uit uiteenlopende opleidingen van de KHBO en tal van andere hogescholen
• samen met contactscholen (op niveau basisonderwijs) spellen grondig uittesten en evalueren op hun inzetbaarheid
• samenwerken met verschillende uitgeverijen van gezelschapsspellen
• verrichten van eigen wetenschappelijk onderzoek: o.a. inzake classificatie, beoordeling en klasgebruik
• gesubsidieerd projectmatig wetenschappelijk onderzoek (PWO): “Didactisch verantwoorde integratie van wiskundespellen in de drie graden van de lagere school.”
• actief lid van ‘International Board Games Studies’ (deelname aan internationale congressen)
• internationale contacten met andere archieven, o.a. Deutches Spiele-Archiv in Marburg

= EEN STUDIE- EN ONDERZOEKSCENTRUM

4. Inspelen op vragen van buitenaf

• tal van vragen ter ondersteuning van bepaalde activiteiten in psychiatrische instellingen
• actieve samenwerking met scholen voor buitengewoon onderwijs (b.v. ‘Het Anker’) bij het ontplooien van spelactiviteiten voor kinderen met autisme
• educatieve ondersteuning van gezelschapsspellenafdeling Speelgoedmuseum Mechelen
• infocentrum voor spellenclubs, auteurs, journalisten
• maatschappelijk dienstbetoon voor de vrijetijdsspeler
• lid redactieraad spellentijdschrift Méllon

= EEN MAATSCHAPPIJGERICHT CENTRUM